Đấy là lời mở ca khúc “Mẹ tôi” của nhạc sĩ nai lưng Tiến, viết về nỗi nhớ bà mẹ đã khuất núi tự lâu. Là nhỏ giai mẹ, biết ngồi ghi nhớ mẹ, cất tiếng hát ai oán nhớ, thì sẽ già. Nghe ước ao khóc, đến thật cạn nước mắt. Bởi vì tôi nhớ bà bầu quặn thắt cả lòng.Thành thật và cực khổ như è cổ Tiến, đang chỉ nồng hậu nhớ mẹ, khi đang già.

Tuổi 70, tôi nhớ mẹ với bao nhớ tiếc nuối, xót thương, pha lẫn đắng cay, ân hận. Bắt buộc chi tôi vâng lời mẹ, không nông nổi cùng bướng bỉnh gượng nhẹ mẹ, cứ không hài lòng là ngược ngạo giận dỗi mẹ? cần chi tôi luôn luôn vô tình làm tổn yêu quý mẹ? cần chi, là phụ nữ đầu lòng trong bầy con 5 đứa của mẹ, cơ mà tôi đã gây nhiều bi thảm phiền ưu tư hơn hết cho mẹ? nên chi và buộc phải chi…?

Tất cả phần nhiều đã muộn. Do tôi đang già…

Mẹ tôi mất vào mùng 9 đầu năm mới Nhâm Thìn (dương định kỳ ngày 31.1.2012), từ thời điểm cách đó 9 năm trường, sau 2 năm nằm liệt giường, sống thực vật, không nói, ko cười, phân vân gì, thi phảng phất thấy mắt bà mẹ tôi ứa vài ba giọt lệ. Tôi hay nhớ nghĩ cho lúc bà mẹ nhắm mắt vào trưa mồng 9 đầu năm mới ấy. Tôi đi dạy học, về mang đến nhà thì bà bầu mất. Trong khi mẹ nuốm tránh loại chết tại nhà vào ngày đầu năm mới nguyên đán, vẫn khổ chồng, khổ con, nên bà bầu đã nán chờ anh chị em ăn tết xong, bắt đầu chịu nhắm mắt ngày 9 Tết, đúng tính giải pháp nhẫn nhịn vày chồng, vì bé suốt cuộc đời dài của mẹ…

***

Mẹ tôi là đàn bà làng Đình Bảng, ngôi làng đẹp nhất xứ tởm Bắc, cơ mà xứ khiếp Bắc rất lâu rồi thật lung linh huy hoàng và diễm lệ cổ xưa nhất trong thơ Hoàng Cầm: “Con lạy người mẹ đưa con về khiếp Bắc”. Toàn bộ đã thiệt muộn. Mẹ không thể để mang tôi về xứ tởm Bắc, xã Đình Bảng quê bà mẹ mỗi mùa hát quan bọn họ giao duyên sau tết nguyên đán cổ truyền, thăm hỏi họ hàng làng xóm và dự ngày thờ giỗ gia tiên. Tôi giờ đồng hồ này vẫn ở TP.HCM, thừa xa quê ngoại: xã Đình Bảng, quê hương vương triều Lý, nơi hiện tồn Đình Đô, thờ 8 vị vua công ty Lý, hoàn toàn “chối từ” bái vị vua cuối cùng: nữ vương Lý Chiêu Hoàng, bởi vì “can tội” dường ngôi cho ông chồng là è Cảnh, hoàn thành vương triều Lý, mở màn triều đại nhà Trần…

*
Bà Nguyễn Thị Minh mùi hương (1925 - 2012), mẹ tác giả. Ảnh: TLGĐ

Làng Đình Bảng của huyết hệ đằng ngoại, chắc chắn là đã tác động đến cuộc đời, số phận với tính cách mẹ tôi. Cùng cả sự không tránh khỏi duyên số với cha tôi, với quê hương, mẫu họ ông, là quê nội tôi: làng mạc Thượng Mỗ, huyện Hoài Đức, tỉnh giấc Hà Đông, như đã được ghi trang trọng trong giấy khai sinh tôi.

Bạn đang xem: Mẹ ơi con lớn thật rồi

Cuộc binh cách chống Pháp nổ ra sau bí quyết mạng mon Tám 1945, đã đưa đẩy khôn xiết nhiều mái ấm gia đình rời quê nhà châu thổ Bắc bộ, lên tản cư tại những tỉnh miền ngược phía Bắc Việt Nam, trong các số ấy có Thái Nguyên, khu vực miền trung du ngan ngạt ngào nương sắn đồi chè, cùng với chiến khu vực Việt Bắc và hà nội thủ đô gió ngàn. Gái làng mạc Đình Bảng, mẹ tôi giỏi nghề mặt hàng xén, cơ mà thi sĩ Hoàng Cầm đã có lần thơ: Có cô sản phẩm xén răng đen, cười cợt như ngày thu tỏa nắng. Bà bầu tôi, thời điểm đó không chồng, đã đưa bà bầu và em gái chạy giặc Pháp, tản cư tự Đình Bảng lên Phúc Yên, mở ngôi sản phẩm xén tại chợ Me.

Bố tôi quê cội Hà Đông xứ lụa, đi dạo đội cụ Hồ từ 1947, sau mấy năm được giải ngũ vày sốt rét mướt ác tính, trở về gia đình, sống cùng cha mẹ và các nàng gái nghỉ ngơi Phúc Yên. Khi đó gia đình đã dragon rắn tản cư, từ Hà Đông lên Tuyên Quang đến Phú Thọ, Vĩnh Yên, với đang dựng chân lại tại Phúc Yên. Mái ấm gia đình bố tôi ở nhờ nhà người quen, chỉ bao gồm hai mẹ con, nhà giáp đê, sát chợ Sặt. Người nam nhi tên Du trạc tuổi bố, rủ ba tôi đi buôn sản phẩm xén, từ vào thành hà nội thủ đô tuồn ra vùng từ bỏ do. Hai trai con trẻ đi mang hàng ở chợ Me, cách nhà hàng quán ăn chục cây số, sáng sủa đi, về tối ngủ trọ, hôm sau về, đem bán ra cho người kinh doanh nhỏ ở chợ Sặt. Bố tôi đẹp giai, trẻ em trung, cười cợt tươi, hàm răng trắng số đông tắp, có Tây học, biết tiếng Pháp, lại giỏi bầy hát tân nhạc huê tình từ lúc còn trong quân nhân cụ Hồ. Lại kết thân với ông Tiến Xa, cũng mê lũ hát, dân gốc thủ đô hà nội tản cư, hay cùng nhau bọn hát ship hàng dân địa phương. Tình cờ, Tiến Xa bao gồm cô em họ (là chị em tôi sau này), đang bán sản phẩm xén ở chợ Me, liền trình làng bố tôi cùng Du đến download hàng.

Bố bà bầu tôi thân quen biết nhau từ đấy cùng dính tơ vương cũng từ đấy.

Bố tôi, đầu xuân năm mới 2021, sẽ 94 tuổi, lưu giữ lại, vừa sảnh hận vừa thật thà, sẽ viết về cô sản phẩm xén quen từ thuở trăng tròn ấy, trong phác thảo cuốn hồi ký kết về cuộc sống ca sĩ của ông. Dù chỉ mấy dòng, song đã hé lộ cuộc ngọn ngành của ông, khởi đi từ sự chênh lệch hơi xa về học vấn, về nghề nghiệp, thân hai bạn trẻ, chớm yêu nhau trong hoàn cảnh kháng chiến kháng Pháp, cơ mà về sau, dường như không tránh khỏi bi kịch “đồng sàng dị mộng”.

Ông viết tay, đường nét chữ đẹp nghiêng vào quyển sổ: “Cô này có gian nhà nhỏ tại chợ, ngày cung cấp hàng, buổi tối ngủ lại trông nhà với hàng hóa. Cô béo tuổi hơn tôi một chút. Trình độ văn hóa truyền thống kém, không đọc thông viết thạo, mà lại rất phù hợp ca hát (tuy hát khôn xiết “phô” bởi vì “mù” nhạc). Đôi lúc mua hàng, tôi sinh sống lại ngủ nhờ trên võng tận nơi cô cùng thường khi được cô đun nước nóng để rửa chân trước khi ngủ (theo tục lệ sống quê cô). Với cũng tự đó, cô ngưỡng mộ tôi và luôn viết thư tình (dù còn những lỗi chính tả) mang lại tôi. Thời hạn cứ trôi qua êm đềm. Gồm lần lưu giữ tôi, cô quốc bộ hàng chục cây số cho tận chợ Sặt thăm tôi và mái ấm gia đình tôi sinh hoạt ngay bờ đê giáp chợ Sặt”…

Quân nhóm Pháp nhảy dù trên không chiếm Phúc Yên, mối tình phụ huynh tôi mới chớm đã bị đứt đoạn. Gia đình bố tôi lại tản cư lên Thái Nguyên, được sống nhờ bên ông bếp Toóng, gần mong Gia Bảy. Vô tình cô mặt hàng xén cha tôi chớm yêu, cũng đưa bà bầu già cùng em gái tản cư lên Thái Nguyên, sinh hoạt Mỏ Bạch, giải pháp nhà của mái ấm gia đình bố tôi vài ba trăm mét. Sau đó, ông nội tôi tải được căn nhà lá hai gian, sân vườn trồng toàn cây nạp năng lượng quả, và đào hầm vào vườn, né bom Pháp ban ngày, tối ra chợ mưu sinh kiếm sống.

Bố tôi tái ngộ bà mẹ tôi sinh sống chợ thị xã, xác nhận ngỏ lời cùng hai fan bàn nhau làm đám cưới. Một đám cưới lạ kỳ, cô dâu chú rể đi thuyền bên trên sông sát hết một ngày, tự Thái Nguyên lên Bắc Cạn, làm tiệc cưới, phơi bày ông bố vk đang sinh hoạt cùng cô vợ lẽ trên ấy, rồi trở lại Thái Nguyên tức thì hôm sau. Sau cưới, người mẹ tôi ngại có tác dụng dâu, trong nhà ông xã toàn chị em gái, xin ra sinh sống riêng, dựng căn lều liền kề đường cái quan, bán sản phẩm xén. Sau, lại mua một căn nhà gỗ, gửi về phố Tân Long, thị thôn Thái Nguyên. Bà bầu tôi lại dựng tiếp ngôi sản phẩm xén và ba tôi được đi làm việc ở bỏ ra sở Kho thóc Thái Nguyên, với việc chữ nghĩa sổ sách quen thuộc.

Bố bà bầu tôi cùng 4 người mẹ tôi, nhì trai, hai gái, sống đoạn đời thật êm đềm ở phố Tân Long, cho tới khi bố tôi về Hà Nội, khoảng 1955, 1956, thành ca sĩ Đài ngôn ngữ Việt Nam, thành đồng nghiệp của chị ấy ruột, là chưng gái tôi, NSND yêu thương Huyền, tín đồ đã hát bên trên Đài giờ đồng hồ nói vn suốt 9 năm nội chiến chống Pháp nghỉ ngơi chiến quần thể Việt Bắc.

Thì ra, đoạn đời sinh hoạt Thái Nguyên, sau đám cưới bố bà mẹ tôi năm 1950 cùng sinh tôi năm 1951, gái đầu lòng, kế tiếp mẹ sinh tiếp tục 3 đứa em, lại đó là những tháng ngày ngọt ngào, êm đềm niềm hạnh phúc nhất của phụ huynh tôi. độc nhất vô nhị là chị em tôi, một tay quán xuyến mái ấm gia đình chỉ bởi nghề sản phẩm xén. Bác Doanh Trà, bạn phụ huynh tôi, chăm nghề nhiếp ảnh, đã chụp hình ảnh bố bà mẹ tôi thời new cưới, tôi còn nhỏ nhắn tí, khoác yếm dãi trắng, cười cợt hớn hở trên đồi sim tỉnh Thái, cùng 4 người mẹ con tôi, phần lớn tấm hình black trắng thật đẹp, mặt bà bầu mặt bé tươi hoa, sáng sủa trưng, áo xống đẹp đẽ, chứng tỏ mẹ tôi sẽ lo cho những con cuộc sống no ấm, khá giả, dù tía tôi cứ biền biệt ở thủ đô hà nội hành nghề ca sĩ, chẳng mấy khi hòn đảo lên Thái thăm vợ con.

Con nhỏ nhắn mới vài ba tuổi đầu là tôi, tuổi thơ vẫn biết thiếu khát bố. Không ít năm sau, khi đã thiếu nữ, rồi thiếu hụt phụ, mang lại tận tuổi xế chiều, tôi vẫn không thay đổi trong lòng, cái thời nhỏ xíu dại, đong đầy nỗi nhớ cha ấy. Và không chớ được, đã bắt buộc lấy mình làm nhân đồ dùng , vào truyện ngắn “Bồ côi người yêu cút” (in bình thường với Nguyễn Thị Hậu vào tập “Ngắn và vô cùng ngắn”, NXB văn hóa Văn nghệ TP.HCM, 2018):

“Bây giờ, dẫu đang là thiếu hụt phụ tuổi tứ mươi, nó vẫn còn nguyên một con bé sống thắc thỏm trong bạn – là chính nó. Ngưng khủng từ thuở bé, do nó thiếu tương đối cha. Nó như không cha, mặc dù trong thực tế, nó có phụ vương hẳn hoi.

*

Bố mẹ người sáng tác thời bắt đầu cưới bên trên Thái Nguyên. Ảnh: TLGĐ

Năm nó lên bốn, lên năm gì đó, nó đương chơi con búp bê vải. Người mẹ nó đương ngồi trông ngôi sản phẩm xén bé dại ở một phố lâu năm lắm tàn bàng tỉnh giấc Thái, miền trung du đồi chè. Một cây bàng nghiêng tán lá, đổ nhẵn rợp xanh ngôi nhà gỗ của người mẹ con nó. Hốt nhiên nó chấm dứt tay quấn tã búp bê, kéo vạt áo mẹ, hỏi ngong ngóng: “Bố đi đâu rồi. Sao ba không về với con?”. Mẹ mải cung cấp hàng, vạc yêu một cái vào mông nó, vấn đáp qua quýt: “Suốt ngày hỏi! Thì bố mày sẽ ở dòng loa to treo bên trên cây cột điện đầu phố ấy. Chạy ra này mà hỏi. Nóng ruột!”. Nó giãy nảy, quăng quật ngay búp bê: “Con ra đấy với bố cơ!”. Chị em nó gắt: “Thì đi đi, ai cấm!”.

Nó vẫn luôn luôn thấy lại bản thân trong cảnh hết sức đỗi thời trước ấy, đúng vào ngày hè nắng và nóng tươi hôm đó. Nó lũn cũn chạy ra đầu phố, ngỏng đầu, hong chờ há mồm chú ý lên dòng loa nhôm color thiếc to như cái nón sẽ oang oang tiếng ba nó hát: Ngày mai lúa chín rubi thơm, anh về thuộc em, hát mang đến thỏa lòng ghi nhớ mong… “Bố ơi – nó gào lên – cha xuống đây với con!”.

Loa vẫn oang oác hát. Chả thấy bố nó thò khía cạnh ra cười, rồi leo xuống cây cột mộc dắt nó về nhà. Nó cứ đứng nghệt mặt ra chờ. đợi mãi cũng ko thấy bố xuống, cứ ở tịt trong mẫu loa. Nó xoay ngoắt người, chạy về nhà, bắt đền rồng mẹ. Trên đường về, con nhỏ xíu mới vài ba tuổi đầu, bị cả bè bạn ngỗng sư tử bên ai thả rông, rượt xua chí chết. Nó cắm cổ chạy, khôn xiết hãi sợ, cơ mà không khóc một tiếng…”.

Mãi sau ghi nhớ lại, tôi cứ tưởng cha tôi về Hà Nội, chịu đựng không nổi viễn ảnh cách bà xã con, vẫn tự ý lên Thái Nguyên đón vk con về hà nội đoàn tụ. Nhưng sự thật trong hồi ký lại rất khác. Cô vợ bác Doanh Trà, công ty “Ảnh viện Doanh Trà”, thuộc phố Tân Long, thấy bà bầu tôi cứ sinh sống hồn nhiên vô tư bản năng, nuôi 4 người con ngon lành, đang buông vào tai bà một nghi vấn: “Chị không mang bé chuyển về hà nội sống, tôi e chị vẫn mất ông xã đấy!”. Bởi vì khi đó bố tôi sẽ hát bên trên đài, giọng phái nam cao nóng áp, với rất nhiều ca khúc trữ tình, được bạn nghe cảm mến, trong số ấy có nhiều cô gái trẻ đẹp, lãng mạn đang vây quanh ái mộ và muốn chiếm dụng ông.

Mẹ tôi đột hãi sợ, lập tức vội vàng buôn bán hết bên cửa, đồ dùng đạc, mặt hàng hóa… đùng đùng dẫn tức thì 4 con về Hà Nội. Ba tôi viết hồi ký: “Vì về bất chợt, tôi không tốt biết, đành đưa cả nhà xuống tạm ở nhà cô em gái thương hiệu Huân sinh hoạt phố mặt hàng Chuối…”.

Từ đây, đều tưởng đoàn viên vợ chồng con cái, lại hóa trục trặc, chia lìa. Khoảng chừng xa biện pháp giữa bố mẹ tôi, cuộc sống đời thường Hà Nội thị thành tp hà nội khác hẳn Thái Nguyên thị xã, bà bầu tôi cần thiết mở ngôi hàng xén nghỉ ngơi Hà Nội, lại sinh thêm đàn ông út năm 1959, các bạn chỉ trông vào lương của bố, chi phí nong người mẹ tôi bán buôn dành dụm trường đoản cú ngôi mặt hàng xén thức giấc Thái đang cạn. đơn vị tôi lâm cảnh túng bấn thiếu gần như bề. Ăn nhờ ở đậu đơn vị em gái ông chồng không tiện, phụ huynh tôi đi mướn nhà cùng dồn mãi tiền mới mua được nửa tòa nhà lá sống ngõ Dã Tượng. Cha mẹ cùng 5 con sống chen chúc và đói khát ở ngôi nhà lợp lá cọ ngõ Dã Tượng. Cảnh tượng thường bắt gặp nhất của tớ là vào buổi tối, ba ở trần, ngồi sinh hoạt phản mộc đánh đàn ghi ta, xướng âm, tập bài bác hát mới cho sáng sủa mai thu thanh sinh hoạt Đài tiếng nói của một dân tộc Việt Nam, 58 tiệm Sứ. Chị em cúi gằm phương diện đan len thuê, luôn thở lâu năm thườn thượt và công ty chúng tôi ê a học bài, vẹo sườn làm bài bác tập.

Xem thêm: " Nhà Thi Đấu Tiếng Anh Là Gì ? Nghĩa Của Từ Nhà Thi Đấu Trong Tiếng Anh

Có lẽ anh chị em lúc ấy chỉ ba tôi là nhàn rỗi vui mừng cuống nhất, do ông bao gồm đến hàng tá cô gái mến mộ tiếng hát với tìm mọi cách để có được ông. Tôi đã đề nghị tin rằng ông gồm số đào hoa, khi tới tuổi quanh đó 90, ông vẫn tuyên bố “tôi đề nghị một bờ vai, vày tôi mất vợ đã quá lâu”. Huyết nghệ sĩ của ông, chắc rằng được dt từ ông nội, khoác nhiên, đã làm khổ người mẹ tôi một đời và ngoài ra bà hiện ra để chịu nỗi khổ ấy, và có lẽ rằng nào, thiết yếu bà đang lại cho sẽ là nguồn niềm hạnh phúc một đời? cùng cũng chính bà, đã đưa vai bản thân ra gồng gánh mẫu tính bí quyết đào hoa ấy mà không bao giờ chịu đặt xuống.

Bởi vậy, sống với bố tôi, bà mẹ tôi đang cam chịu một bi kịch nhị nguyên: hạnh phúc đến thuộc và âu sầu tới ngưỡng, khi bà, một cô sản phẩm xén không nhiều học, tín đồ nhà quê chất phác, yêu cùng làm bà xã một ca sĩ trí thức “Tây học”, không lúc nào đối thoại được với chồng, và cam chịu đựng cảnh “đồng sàng dị mộng” với bố tôi, mà không hề nghĩ đến ly hôn? vị sao? vị yêu ba tôi, con trai hoi của ông nội tôi, người ông xã đã lãnh đủ chiếc máu người nghệ sỹ của ông nội tôi. Và bà mẹ tôi cứ chũm yêu ba tôi, bỏ mặc mặc cảm thân phận fan dàn bà nhà quê rẻ kém cùng ít học tập của mình.

Tôi từng các lần để câu hỏi: Sao bà bầu phải chịu khổ thế? mà lại tôi vẫn chưa tìm được câu trả lời…

***

Ông nội tôi tất cả hai chiếc con, từ nhì vợ: vk cả và vk lẽ. Cả hai dòng mọi hiếm bé trai, mỗi cái chỉ một trai hoi (duy nhất). Ông nội với bà cả những là nông dân thiết bị thiệt xứ Hà Đông, mà lại ông nội tự thời trẻ con trai sẽ mê chèo cổ sảnh đình, cùng sau thì say đắm ca trù đến… “mê chơi quên quê hương”. Ông chơi bọn đáy siêu tài hoa cùng thuần thục, đua chúng ta bè, lên tận Hà Nội, gẩy bầy đáy cho các ca nương và phải lòng một ca nương hát hay, phách ròn, fan đẹp, tóc black dài như suối chảy, giọng thánh thót chuông vàng với quyết đem bà làm bà xã lẽ, theo về trong nhà bà trên ấp Thái Hà, ngay gần gò Đống Đa, và có với bà 3 bạn con nữa (tổng cộng 10 người con), cũng chỉ duy nhất một trai. Sau này, ông nội tôi bảo con cháu nội ngoại buộc phải gọi bà cô đầu ca trù của ông là bà Trẻ, cho dù không được hotline bà Cả của ông là bà Già, mà bắt buộc gọi là Bà Nội. Cha tôi là nam nhi duy duy nhất của chiếc đầu 7 bạn con của ông nội, đề nghị được nâng niu đặc biện pháp từ tấm bé.

Ông nội tôi chỉ đến các phụ nữ học để tìm hiểu đọc biết viết, còn con trai duy duy nhất là tía tôi được ông nội tìm kiếm đủ bí quyết xin vào học trường Pierre Pasquier, thành phố hà nội (tên Việt là trường sinh Từ ngơi nghỉ phố Sinh Từ) của fan Pháp lập ra cho con em của mình “học sinh An Nam” ở trong địa. Tía tôi học từ lớp 1 tới trường 3 thì lấy dược bởi “Êlêmăngte”, từ bỏ lớp 4 đến lớp 6, mang được bởi Séctiphica, và ra trường. Sau bố tôi được học thêm một năm theo chương trình đíplôm (tương đương trung học bây giờ) tại một trường tứ (Trịnh Kiểm), thì vạc xít Nhật thôn tính Việt Nam, định hất cẳng thực dân Pháp ngoài Việt Nam. Tía tôi dừng bài toán học.

Nhưng cái vốn Tây học tập ấy, thuộc tài lũ hát bẩm sinh khi sinh ra và vẻ đẹp giai, hoạt ngôn, đã giúp ông, thời quân ngũ trong lính cụ Hồ, luôn luôn được sử dụng vào câu hỏi chữ nghĩa sổ sách, báo cáo, thư ký (ông viết chữ vô cùng đẹp và cất cánh bướm) và câu hỏi văn nghệ bọn hát ấy sẽ đẩy gửi ông vướng các cuộc tình “ngoài luồng”, như ông đã không lo ngại thú nhận trong hồi ký. Và các đoạn đời về sau, sống với người mẹ tôi, đã y như địa ngục. Dẫu vậy chưa lúc nào mẹ tôi gật đầu đồng ý ly hôn, chỉ vì không đang trọng điểm thấy nhỏ mình không thể cha, mái ấm gia đình mình bị xé đôi cùng mình bị mất chồng.

Có lần, chịu đựng không nổi tình cảnh thật khốn khổ, quá nhức thương của mẹ, tôi sẽ gào lên nức nở trong nước mắt, khi mới mười tuổi đầu: “Mẹ ra tòa li dị bố đi”. Tuy nhiên cũng chính bữa cơm trắng ngay sau đó, lần chần ma xui quỷ khiến cho thế nào, khi ba tôi tức giận đòi ly hôn và bảo “phải chia con, đứa làm sao theo bố thì giơ tay!”. Tôi là đứa đầu tiên, chị Cả, giơ tay lên, mở khổng lồ mắt, nhìn tía và trực tiếp thừng tuyên ngôn: “Tao theo bố, đứa nào theo tao?”. Lũ em lít nhít như bị tôi thôi miên, cũng líu ríu giơ tay theo tôi.

Mẹ tôi quăng dĩa cơm xuống đất, lăn ra xõa tóc rũ rượi, gào khóc thảm thiết: “Tôi rứt ruột đẻ ra ngần này con, nuôi chúng lớn bằng sào, bởi gậy mà bọn chúng lại vứt tôi theo thằng tía khốn kiếp. Giời khu đất ơi là giời khu đất ơi. Tôi còn thiết sống làm những gì nữa hở Giời?”. Mẹ điên cuồng gào khóc, rồi cao giọng thách thức: “Đi không còn theo nhỏ đĩ của tía chúng ngươi đi, xem test nó tất cả nuôi nổi cả bè chúng mày không?”.

*

Vợ ông chồng NSƯT. Văn hanh hao - Minh mùi hương (bố chị em tác giả), vợ ông xã tác mang và con gái. Ảnh: TLGĐ

Người mà chị em gọi là “con đĩ” ấy, lại chính là người thật đẹp, thật hiền hậu, và cư xử với tôi (đứa con gái bướng bỉnh, bị bà mẹ gọi là “con ổi ương”) lại khôn cùng đỗi dịu nhàng, gượng gập nhẹ. Một lần ba đèo xe đạp điện chở tôi cho nhà cô “người rất đẹp của bố” sinh sống phố sản phẩm Cót chơi một ngày dài chủ nhật. Cô ấy âu yếm dắt tay con nhỏ nhắn 8 tuổi là tôi, dẫn đi chơi chợ Đồng Xuân, cho ăn uống nhiều thứ xoàn bánh, sở hữu cho guốc tô hoa, áo mới, nón mới, khăn mùi hương xoa… không mắng mỏ một câu, nói năng yêu thương chiều bé dại nhẹ. Khi ba đến đón về, cô chỉ thì thầm thì: “Cháu về đừng nói gì với mẹ, mẹ đánh đòn đau”. Tôi cảm rượu cồn lắm, khi cô biết tôi xuất xắc bị bà bầu đánh và khôn cùng thích khi cô nói chuyện dặn dò thương mến, khác hoàn toàn mẹ dữ tợn nghỉ ngơi nhà.

Rồi bà bầu tôi hiểu ra cuộc tình này của ba và quyết tấn công ghen. Tôi nhớ như in việc chị em đã lôi kéo tôi vào cuộc này. Tôi đang không đừng được, bắt buộc viết tiếp trong truyện ngắn vừa nhắc trên, hầu như dòng đắng chát về nhân đồ vật “Nó”: “Mẹ nó chở nó, từ Cống Vọng công ty nó lên phố đi học. Người tình của tía nó đi làm, sút xe cùng trên đường, nhưng lại ngược chiều. Từ xa, mới chỉ thoang nháng bóng người, mẹ nó đang thở dốc, đánh đấm xe nhấn lên, quay phương diện lại bô bô vào tai nó: “Khi nào con đ. đi ngang, tao chửi trước: bé đ. Cướp ông chồng bà, cầm cố nào cũng có thể có ngày bà xé tung xác! Rồi ngươi chửi theo: nhỏ đ. Cướp cha tao. Tất cả ngày tao giết bị tiêu diệt mày!”. Nó nhi nhí dạ vâng. Nỗ lực mà chị em nó chửi thật, tướng tá lên ở kế bên đường. Fan xe tương hỗ nghìn nghịt.

Quài mạnh khỏe cánh tay ra đằng sau, nơi poócpaga nó ngồi, mẹ giật bạo gan áo nó, cộc lốc: “Chửi đi con! Chửi rầm lên đến tao!”. Nó ắng lặng, tịt lít trong cổ họng vì xấu hổ. Co rúm tín đồ lại, nó ráng thu nhỏ dại mình sau sườn lưng mẹ, đầu cúi gằm, mắt vẫn ngân ngấn nước… trong óc nó còn nguyên tươi chiều chủ nhật hôm qua, nắng nóng thu heo vàng, gió thu hây hẩy mát, nó tung tăng tay vào tay nhỏ đ. Dẫn đi dạo chợ, vui mừng thích gì được nấy. Nó sẽ đem cốm Vòng bọc trong lá sen tươi bé đ. Thiết lập cho, làm quà cho mấy đứa em đói khát. Cả bà mẹ nó cũng mừng thầm lấy một qủa chuối chín trứng cuốc xoàn ươm, chấm cốm ăn ngon lành…

Nó bặm môi, lặng lẽ rơi mấy giọt nước mắt nóng bỏng, quyết không mở miệng chửi… tối hôm ấy, nó bị bà bầu quất một trận đòn nhừ tử. Vì cái tội bảo chửi cơ mà mồm câm như miệng hến. Nhỏ “ổi ương khốn kiếp”. Hóa ra thiết yếu tôi nuôi ong tay áo mà chả biết! bố nó liếc xéo, thây kệ người mẹ đánh nó. Ông ngồi lừ lừ xỉa răng tanh bóc bên bát trà Thái bốc khói sau cơm chiều. Chẳng nói cũng chẳng rằng.

Rồi cũng tới thời điểm hạ hồi. Bà bầu tôi xới tung mọi việc tanh bành. Phòng ban biết chuyện, người mẹ tôi mang lại tố ba tôi với ông bị kỷ luật. Bố mẹ tôi miên man chiến tranh, cả nóng lẫn lạnh. Tía tôi sinh bẳn gắt, gắt gỏng thình lình. Phần đa trận mưa roi trút xuống đầu tôi cùng cả tứ đứa em…

Những cảnh tởm hoàng ấy xẩy ra suốt trong số những ngày thơ bé bỏng của tôi, từ khi học lớp 1 đến tận sát hết cấp hai ở thành phố hà nội và chỉ hoàn thành khi mái ấm gia đình tôi phân chia hai, phải sơ tán khỏi Hà Nội, kị máy cất cánh Mỹ ném bom thủ đô.

Mẹ tôi cùng em trai út di tản theo nhà máy Thiết bị Bưu năng lượng điện ở Hưng Yên. Ba cùng 4 bà bầu tôi sơ tán theo Đoàn Ca nhạc Đài tiếng nói nước ta lên Bắc Thái, làm việc làng Nga My, ngay kè sông Cầu. Bọn chúng tôi, là một nhóm bốn đứa con nhạc sĩ, ca sĩ của Đài, sàn sàn tuổi nhau, ngày nào thì cũng lội qua sông cầu đến học tập ở trường nhiều cấp bố Phú Bình tỉnh Bắc Thái. Cha tôi như tỉnh giấc lại, đã muốn và đã phải chấm dứt những cuộc phiêu lưu quanh đó luồng, yên ổn bề nuôi con nơi di tản và lo lắng cho bé út và chị em tôi sẽ sơ tán sống Hưng Yên.

Quả thật, khi vẫn học lên cấp cho 3, yêu cầu xa mẹ trong một thời thành phố hà nội đạn bom, tôi thấy mình đã đủ béo để thấu hiểu những hoàn cảnh đau lòng của chị em và mừng vì người mẹ đã yên trung ương sống ở khu vực sơ tán, một trong những ngày nội chiến chống Mỹ.

Đến đầy đủ ngày hà nội thời bình, sau 1972, các bạn tôi lại từ các nơi di tản về tp. Hà nội đoàn tụ. Bố tôi mặc dù không còn khiến cho đau lòng mẹ bằng “tình xung quanh luồng” nữa, nhưng hầu hết mảnh văng từ tính phương pháp đa tình, đào hoa, vô cùng thích được người mến mộ vây xung quanh của ông, vẫn luôn làm bà chấn thương. Mà lại bà vẫn nín nhịn và chịu đựng, chỉ vì con cái đã lớn, đề nghị dựng bà xã gả chồng. Và tôi, lại liên tục làm khổ chị em bằng cuộc hôn nhân gia đình đầy “trục trẹo kỹ thuật” của mình. Không giống mẹ, tôi nhất thiết ly hôn, và biết mẹ chắc hẳn rằng đã đau khổ hơn tôi về vụ việc này của phụ nữ trưởng…

Suy mang đến cùng, bà bầu tôi đã trải qua một cuộc hôn nhân gia đình sóng gió, với không hề ít khổ nàn và rất ít hạnh phúc. Song, bà kiên gan chịu đựng, bền chí chèo lái chiến thuyền gia đình vượt qua trùng trùng sóng dữ. Với đứa phụ nữ “ổi ương” là tôi, bà vẫn trải các đau khổ, vì những lỗi lầm của tôi, mà lại mặc lòng, các thành đạt của tớ vẫn khiến bà âm thầm tự hào và hạnh phúc. Bà vẫn coi tôi là đứa con sáng giá nhất của bà, người con đầu đời làm người mẹ của bà, do bà sinh ra giữa những đồi sim tím, trà xanh, nương sắn tốt tươi của miền trung du thức giấc Thái.

Tôi không khi nào muốn chọn lựa số phận như thế nào khác không tính số phận đàn bà Cả của người mẹ Đình Bảng, tởm Bắc của tôi. Với tôi đã khóc chị em trong tuổi già.

Tôi ao ước trở về đoạn cuối ca khúc “Mẹ tôi” của trằn Tiến: Mẹ ơi, con đã già rồi, nhỏ ngồi nhớ mẹ, khóc như trẻ con thơ. Chị em ơi. Ngàn năm mây trắng bay về… Trèo lên dãy núi Thiên Thai, chị em ngồi trên đám mây vàng… mẹ ơi, bà bầu về đâu…