Từ xa xưa, trong ý niệm của người việt nam đã gồm câu ‘Lễ quanh năm không bằng rằm mon Giêng’. Đối với người Việt, rằm mon Giêng hay còn được gọi là Tết Nguyên Tiêu là ngày lễ thiêng liêng dịp đầu xuân năm mới mới.

Bạn đang xem: Lịch sử tết nguyên tiêu

Tết Nguyên Tiêu là đêm rằm thứ nhất của năm mới tết đến mang ý nghĩa đoàn tụ, sum họp cùng gia đình, tín đồ thân trong đợt đầu năm. Trong dân gian, với số đông người theo phong tục cúng cúng tiên tổ thì rằm mon Giêng trước nhất được hiểu một cách đơn giản dễ dàng là ngày rằm lớn. Còn theo truyền thống Phật giáo thì ngày rằm mon Giêng mang chân thành và ý nghĩa rất lớn, là thời điểm tương thích nhất để cầu nguyện an lành cho cả năm đề xuất thu hút sự tham gia phần đông của giới Phật tử và toàn cục dân chúng. Ngày rằm mon Giêng tuyệt Tết Nguyên Tiêu là đêm trăng tròn trước tiên của một năm (‘Nguyên’ là đồ vật nhất, ‘Tiêu’ là đêm). Ngày này còn gọi là Nguyên Tịch, Nguyên Dạ, đầu năm Thượng nguyên, tết đoàn viên… là ngày Tết truyền thống của dân tộc bản địa Hán nghỉ ngơi Trung Quốc.

Phật giáo qua hơn ngàn năm gia nhập vào việt nam đã thêm kết những phong tục văn hóa truyền thống của người Việt. Rằm mon Giêng không phải là 1 trong ngoại lệ, tự một dịp lễ có bắt đầu từ trung quốc đã biến hóa thành một ngày tết mang bạn dạng sắc rất đặc biệt của fan dân Việt ngấm nhuần tứ tưởng Phật pháp.

*
Nguyên tiêu là giữa những lễ tết đặc biệt quan trọng trong cộng đồng cư dân Hội An (Quảng Nam), nhất là đối với bà con fan Hoa. Ảnh:hoian-tourism

Về xuất phát của ngày rằm tháng Giêng xuất xắc Tết Nguyên Tiêu, dân gian lưu lại truyền nhiều mẩu truyện nhưng phổ cập là 3 sự tích dưới đây:

*Nhiều tư liệu viết phong tục này xuất phát điểm từ thời Tây Hán sinh sống Trung Quốc. Thời ấy, các cung bạn nữ sau tết Nguyên Đán phần nhiều nhớ nhà, nhớ phụ thân mẹ, tuy vậy không sao trở về viếng thăm nhà được. Thời Hán Vũ Đế, bao gồm một cung thiếu nữ tên là Nguyên Tiêu, đã trải qua không ít cái đầu năm trong cung cấm cơ mà không được sum vầy với gia đình nên đang tìm đến một cái giếng toan kết liễu cuộc đời. Như mong muốn thay, cô được Đông Phương Sóc, một sủng thần của Hán Vũ Đế cứu vớt sống.

*
Tết Nguyên Tiêu tuyệt rằm mon Giêng tương truyền có bắt đầu từ thời Tây Hán nghỉ ngơi Trung Quốc.

Cảm hễ trước tấm lòng hiếu thảo của cô ý gái, Đông Phương Sóc bèn nghĩ về ra một kế. Ông bày một bàn bói quẻ trên đường Tràng An, toàn bộ những fan đến bói phần lớn nhận được một quẻ ghi cái chữ: 16 tháng Giêng bị lửa thiêu rồi nói rằng, vào ngày này, thiên đình sẽ sai hỏa thần xuống thiêu rụi tởm thành.

Được tin thần hỏa sẽ đốt thành Tràng An, Hán Vũ Đế cấp triệu Đông Phương Sóc mang lại để bàn bí quyết đối phó. Đông Phương Sóc vờ xem xét một thời điểm rồi tâu với vua: Nghe nói thần lửa siêu thích ăn bánh trôi, trong cung có cung cô gái Nguyên Tiêu khéo tay, rất có thể giao mang lại cô có tác dụng bánh đãi hỏa thần. Đồng thời, nhằm tránh tai ương đó, mọi người phải treo trước cửa nhà mình một dòng đèn lồng đỏ vào trong ngày 15 nhằm Ngọc Hoàng lầm tưởng thành Tràng An dưới trần gian đang bị lửa thiêu.

Xem thêm: Mẫu Giấy Mời Đại Hội Đoàn Thanh Niên 2022, Mẫu Giấy Mời Đoàn Thanh Niên 2022

Để tặng kèm công làm cho bánh dụ hỏa thần, công ty vua đã cho Nguyên Tiêu về sum họp với gia đình. Bạn đời ghi ơn dẹp nạn lửa của cô nàng nên đặt cho cái bánh trôi với ngày rằm mon giêng cái tên Nguyên Tiêu. Họ ý niệm ngày đầu năm mới Nguyên Tiêu đồng nghĩa tương quan với Tết sum họp hay tết tình yêu.

*
Bánh trôi có cách gọi khác là bánh Nguyên Tiêu - món ăn truyền thống lâu đời trong ngày rằm mon Giêng của bạn Trung Quốc.

*Ngoài ra, dân gian còn lưu truyền một sự tích tết Nguyên Tiêu khác ví như sau. Ngày xưa, gồm một bé thiên nga từ trên thiên đình bay xuống hạ giới đã trở nên một người thợ săn phun chết. Để trả thù cho nhỏ thiên nga, Ngọc Hoàng vẫn sai một tổ quân thiên tào đúng ngày 15 mon Giêng xuống hỏa thiêu toàn cục con tín đồ và động vật hoang dã dưới hạ giới.

Rất may cho loài bạn là có một số trong những vị thần trên thiên tào không gật đầu đồng ý với ra quyết định này của Ngọc Hoàng nên đã liều mình xuống hạ giới để hiến kế cho cái đó sinh. Nỗ lực là vào trong ngày đó, nhà nhà treo đèn lồng và bắn pháo hoa bỏ trên thiên đình tưởng rằng tác phẩm của họ đã biết thành phóng hoả. Nhờ này mà loài bạn mới thoát khỏi cảnh diệt vong.

*Một giải thích khác theo sách ‘Ngày đầu năm mới Trung Quốc’ mang đến rằng: đầu năm mới Nguyên Tiêu bao gồm từ đời Hán. Hán Văn Đế lên ngôi đúng vào trong ngày rằm tháng Giêng sau khi dẹp lặng cuộc rối ren do gia tộc họ Lã tạo ra.

Từ đó theo lệ mỗi năm đêm ngày rằm tháng Giêng, vua Hán Văn thoát khỏi cung vui chơi chung vui cùng với thần dân. Chữ ‘Dạ’ (đêm) trong cổ ngữ trung quốc còn được phát âm là ‘Tiêu’ yêu cầu vua Hán Văn đã mang ngày rằm mon Giêng làm cho ngày đầu năm Nguyên Tiêu.

*
*
Lễ hội đèn lồng và tiệc tùng hoa đăng là 2 liên hoan tiệc tùng truyền thống được tổ chức trong ngày này.