Theo Điều phối viên quan trọng của phối hợp quốc về Trung Đông, một "giải pháp hai công ty nước" cho tất cả những người Israel và bạn Palestine là cách duy độc nhất vô nhị để dành được nền chủ quyền bền vững, lâu hơn tại khu vực.
*
Trẻ em tại thành phố Nablus, Bờ Tây, tham gia tuần hành phân trần ủng hộ với những người Palestine ở Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thỏa thuận chấm dứt bắn mới nhất giữa Israel và trào lưu Hồi giáo Hamas trả lại sự cẩn trọng mong manh ngơi nghỉ Dải Gaza sau 11 ngày bom đạn, nhưng không nguy hiểm trong bao lâu thì không ai dám chắc.

Bởi cuộc xung bỗng nhiên Israel-Palestine vốn được xem như là cuộc xung đột phức tạp và khó xử lý nhất thế giới, kéo theo đó là tối thiểu sáu trận đánh tranh Trung Đông, hai trào lưu phản kháng Intifada của người Palestine thuộc vô số các vụ đụng độ giống như như loạt vụ tấn công bạo lực vừa qua giữa Israel và Hamas sinh sống Gaza.

Bạn đang xem: Lịch sử palestine và israel

Lý giải cho câu hỏi vì sao cuộc xung chợt Israel-Palestine khó khăn giải quyết, giới phân tích giới thiệu ba vì sao chính. Thứ nhất, xung đột khởi nguồn từ những mâu thuẫn ck chất với dai dẳng tự xa xưa trong lịch sử liên quan tới tranh chấp lãnh thổ, khác hoàn toàn về tôn giáo, sắc tộc, văn hóa… đồ vật hai, bản thân xích míc nội bộ của cả Israel lẫn Palestine luôn luôn là rào cản đối với khả năng xử lý xung đột. Sản phẩm ba, toan tính của các nước quanh vùng và các nước bổ ích ích tương quan là yếu tố bỏ ra phối và tác động lớn.

Ngược loại lịch sử, sử sách đánh dấu rằng khoảng tầm 5.000 năm trước, tổ tiên người Do Thái và fan Arab phần đa định cư ở khoanh vùng Trung Đông. Qua nhiều cuộc giao tranh giành đất thời kỳ trước Công nguyên, có những lúc người vị Thái chiến thắng và xây dựng quốc gia Do Thái cải cách và phát triển phồn thịnh, song rất nhiều lần chúng ta bị mất đất, bị xua đuổi, đề nghị tha hương, lưu vong khắp nơi.

Tuy nhiên, hàng rứa kỷ sau, bằng nhiều cách, nhất là mua lại đất của bạn địa phương, người vì chưng Thái luôn tìm cách quay trở về mảnh đất trước đó từng tồn tại quốc gia Do Thái, nơi mà năm 168 trước Công nguyên đã được Đế quốc La Mã, sau khi chiếm vương quốc Do Thái, thay tên thành xứ Palestine và tín đồ Arab sống ở chỗ này được điện thoại tư vấn là bạn Palestine.

Sau số đông cuộc quay trở lại như vậy, thời điểm đầu thế kỷ XX, ngơi nghỉ vùng đất này còn có khoảng 500.000 người Arab với 90.000 tín đồ Do Thái sinh sống xen kẽ. Năm 1909, những người Do Thái nghỉ ngơi Trung Đông đã phát hành một tp mới là Tel Aviv.

Qua nhiều đổi thay thiên của lịch sử, duy nhất là trải qua nạn thảm sát dưới thời phátxít Đức, fan Do Thái càng quyết tâm thực hiện kế hoạch “phục quốc," ra đời Nhà nước vì Thái sinh sống Trung Đông. Tranh chấp khu đất đai cũng nổ ra giữa fan Do Thái và bạn Arab.

Tuy nhiên, cho tới cuối trong thời điểm 1930, thời điểm xứ Palestine nằm bên dưới quyền ủy trị của Anh, fan Do Thái ở đây đã tạo thêm 400.000, bằng 1/3 số tín đồ Arab và mang đến năm 1940 đã gần bởi nhau. Điều kia càng khiến mâu thuẫn giữa hai cộng đồng thêm gay gắt.


*
Người dân Palestine kiếm tìm kiếm đồ đạc và vật dụng còn sót lại trong toà nhà đã trở nên phá hủy trong số cuộc không kích của dòng sản phẩm bay Israel xuống Dải Gaza. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Năm 1947, liên hợp quốc thông qua Nghị quyết 181, chia tách xứ Palestine thành hai bên nước, một cho người Arab Palestine (chiếm 43,5% diện tích s lãnh thổ) một cho tất cả những người Do Thái (chiếm 56,5% diện tích). Người Do Thái tán thành, bạn Arab bội nghịch đối đưa ra quyết định trên vì cho rằng Nhà nước do Thái được phần đất gấp đôi (tính theo mật độ dân số).

Sau trận chiến tranh Trung Đông lần sản phẩm công nghệ ba, có cách gọi khác là "Cuộc cuộc chiến tranh sáu ngày" năm 1967, Israel đã chiếm một vùng đất rộng lớn, trong số ấy có Bờ Tây, Dải Gaza với Đông Jerusalem. Kể từ đó, hàng triệu người Palestine được coi là “không có tổ quốc," bắt buộc sống lưu giữ vong ở nước ngoài hoặc nhì vùng tự trị là Dải Gaza và Bờ Tây.

Jerusalem có thể coi là một trong nút thắt trong cuộc xung đột Israel-Palestine. Đây là địa điểm cư ngụ lâu đời của bạn Do Thái, Hồi giáo và Arab. Thành phố này có một số vị trí linh thiêng so với người Thiên Chúa giáo, Hồi giáo và bởi vì Thái giáo, nơi những tín đồ của cả ba tôn giáo cho tới hành hương, mong nguyện. Vày tính hình tượng cao của thành phố này, nghị quyết 181 của liên hợp quốc giới thiệu quy chế đặc biệt quan trọng cho Jerusalem, coi đó là “thực thể chia giảm giữa phía 2 bên do liên hợp quốc cai quản lý.

Tuy nhiên, cả Israel và Palestine những muốn đó là thủ đô của mình. Bài toán Israel tuyên cha Jerusalem là hà nội thủ đô vì vậy bị cộng đồng Arab phản đối. Tới nay, những vụ chạm độ giữa cảnh sát Israel và bạn Palestine vẫn liên tục xảy ra ởThành cổ Jerusalem, nơi có đền thờ Al-Aqsa của tín đồ Hồi giáo và cũng chính là khu thánh địa tôn kính độc nhất vô nhị của tín đồ Do Thái, call là Núi Đền.

Xem thêm: Mặt Trời Giả Và Những Hiện Tượng Thiên Nhiên Kỳ Lạ Trên Thế Giới

Những mâu thuẫn thâm thúy giữa hai bên khiến các nỗ lực nhằm mục tiêu tìm chiến thuật toàn diện và bền vững cho cuộc xung bỗng Israel-Palestine tới lúc này chưa đạt kết quả, tuy nhiên đã có những bước tiến nhất định, như Hiệp định tự do Oslo năm 1993, dẫn đến việc Israel rút ngoài dải Gaza và 1 phần Bờ Tây cũng tương tự chính quyền Palestine được ra đời năm 1994.

Trong khi đó, với việc Israel thường xuyên xây dựng các khu định cư vị Thái trên Bờ Tây và Dải Gaza, hành động được coi là phạm pháp theo lao lý quốc tế, cũng như việc những tay súng cực đoan của Palestine tiến công các kim chỉ nam của Israel, tiến trình hòa bình Trung Đông đích thực bế tắc.

Yếu tố đồ vật hai chính là những vụ việc nội bộ của Israel với Palestine. Ông Lenne Piggott - chuyên gia về Trung Đông nằm trong Đại học tập Sydney (Australia), đánh giá và nhận định nếu Israel với Palestine tiến tới ký kết một thỏa thuận xong xung bỗng nhiên thì giới chỉ huy của cả phía 2 bên sẽ phải thỏa hiệp. Mặc dù nhiên, tài năng này khôn xiết khó xảy ra bởi không được các nhân vật rắn rỏi ở cả phía 2 bên ủng hộ.


*
Các tình nguyện viên dọn dẹp vệ sinh đống đổ nát của các tòa nhà bị sập sau loạt ko kích của Israel xuống Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thủ tướng tá Israel Benjamin Netanyahu rất có thể đánh mất sự ủng hộ về chủ yếu trị giả dụ công nhận nhà nước Palestine vì chưng tại Israel gồm có lực lượng cùng phe phái luôn luôn có cách nhìn diều hâu trong vấn đề này.

Năm 1995, nuốm Thủ tướng tá Israel Yitzhak Rabin, người cùng lãnh đạo trào lưu giải phóng Palestine (PLO) Yasser Arafat ký Hiệp định Oslo lịch sử tại Washington, đã biết thành ám sát, cơ mà thủ phạm là một đối tượng người vì chưng Thái rất đoan vốn bội phản đối hòa giải cùng với Palestine.

Về phía Palestine, khác hoàn toàn giữa nhì lực lượng chủ yếu trị cốt yếu là phong trào Fatah của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, hiện kiểm soát Bờ Tây và phong trào Hồi giáo Hamas đang kiểm soát điều hành Dải Gaza, khiến tài năng hai phái tìm được tiếng nói thống độc nhất trở nên xa vời, bỏ mặc những cố gắng hòa giải vào nội bộ Palestine.

Fatah hiện tại là nòng cốt của PLO, có quan điểm ôn hòa, trong những khi Hamas theo đuổi thủ tục đấu tranh bằng đấm đá bạo lực để thành lập Nhà nước Palestine trên các đại lý đường giáo khu được hoạch định trước năm 1948. Ban đầu, trào lưu này chủ trương không công được bàn giao nhà ở nước Israel và phản đối Hiệp định chủ quyền Oslo, phát đụng Intifada, tạo ra các vụ tấn công liều chết nhằm vào người Israel.

Năm 2005, sau khoản thời gian quân nhóm Israel rút ngoài Dải Gaza, phong trào Hamas tham gia thiết yếu trị, giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Hội đồng lập pháp Israel năm 2006 và một năm sau, Hamas vượt qua Fatah, giành quyền kiểm soát và điều hành Dải Gaza.

Rạn nứt giữa Fatah và Hamas đẩy các bước đàm phán Israel-Palestine thêm phức tạp. Israel chỉ thừa nhận PLO là bên đại diện thay mặt người Palestine thâm nhập đàm phán. Kể từ đó, thân Hamas cùng Israel đã xẩy ra nhiều đợt giao tranh quy mô lớn, như vào những năm 2008-2009 cùng 2014, gây thương vong đáng kể.

Các vụ việc đó thường xong xuôi bằng đầy đủ thỏa thuận hoàn thành bắn, song các vụ va độ lẻ tẻ, trong số đó Israel không kích các mục tiêu ở Gaza với Hamas phóng rốckét trường đoản cú Gaza nhằm mục đích vào Israel, liên tiếp xảy ra.

Cũng từ khi Hamas kiểm soát Dải Gaza, Israel bước đầu gia tăng mức độ ép bao vây kinh tế, tinh giảm tiếp lương thực, thuốc men đối với Dải Gaza, ảnh hưởng nghiêm trọng cho tới dân thường. Dải Gaza là mảnh đất nền hẹp chiều dài chỉ tầm 50km chạy dọc bờ biển, kinh tế không cải cách và phát triển vì bị Israel vây hãm ba phương diện cả trên cỗ lẫn trên biển, biên giới với Ai Cập cũng trở thành rào kín.

Toàn bộ tích điện phải nhập từ con đường ống trải qua Israel, 80% dân sống bằng lương thực nước ngoài viện trợ, cũng trải qua Israel. Bởi vậy mỗi lần Israel phong tỏa thì bạn dân vùng này sinh sống trong láng tối, không tồn tại lương thực, dung dịch men...

Một nguyên tố phải nói đến là vai trò của những nước Arab và những cường quốc có ảnh hưởng. Tuy nhiên tuyên cha ủng hộ cuộc tranh đấu của bạn Palestine, tuy nhiên không ít đất nước Arab bao hàm toan tính riêng.

Trong khi đó, dưới thời cơ quan ban ngành Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã chấp thuận công thừa nhận Jerusalem là thủ đô hà nội của Israel, đồng thời gửi Đại sứ tiệm Mỹ từ tp Tel Aviv tới Jerusalem.

Washington cũng tuyên tía không coi việc xây dựng những khu định cư của Israel ngơi nghỉ Bờ Tây là “không phù hợp luật pháp quốc tế," đánh dấu sự đảo ngược cơ chế của Mỹ trong 40 năm qua so với vấn đề này. Điều này có nguy cơ tạo bất ổn khu vực và cản trở chiến thuật “hai bên nước” giữa Israel cùng Palestine.

Cuối năm ngoái, Điều phối viên quan trọng của phối hợp quốc về Trung Đông Nickolay Mladenov từng cảnh báo rằng bạn Israel và tín đồ Palestine đã sống trong xung bỗng nhiên quá lâu, đồng thời dấn mạnh: “Cuộc xung thốt nhiên này không chỉ là xung tự dưng trên đất liền, bởi vì cả nhì dân tộc đều phải có quyền hotline Israel và Palestine là nhà của họ. Nó không chỉ là là một cuộc xung đột lịch sử vẻ vang - cá nhân và tập thể. Đó là một cuộc xung bỗng nhiên về quyền thuộc tồn tại của hai bên nước."

Đưa ra nhận định và đánh giá đó, ông Mladenov lôi kéo quốc tế luôn luôn nhớ mục tiêu về một "giải pháp hai bên nước" cho tất cả những người Israel và fan Palestine, tức là Israel cùng Palestine tồn tại như hai công ty nước riêng lẻ sống cùng nhau trong hòa bình, an toàn và thừa nhận lẫn nhau, bởi vì theo ông, đó là cách duy duy nhất để có được nền hòa bình bền chắc và lâu hơn tại khu vực vực./.