*

Bạn đang xem: Lịch sử kinh thành huế

*
*
*
*

*

Xem thêm: Tóm Tắt Lịch Sử Gốm Bát Tràng Lịch Sử Và Con Người, Lịch Sử Hình Thành Làng Nghề Gốm Sứ Bát Tràng

*

*

CAO THỊ THƠM QUANGKinh thành Huế là tòa thành ở núm đô Huế, khu vực đóng đô của vương vãi triều Nguyễn nhìn trong suốt 140 năm từ 1805 cho 1945. Hiện nay Kinh thành Huế là 1 trong số các di tích thuộc các Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là di tích Văn hóa nhân loại vào ngày 29 mon 3 năm 1993.


*

Kinh thành Huế qua Mộc bản triều Nguyễn

Với quan điểm: “Bậc vương đưa dựng nước đặt Kinh đô, tất đem thành trì làm cho chắc”. Do vậy, sau khoản thời gian thống độc nhất vô nhị thiên hạ, năm 1803 vua Gia Long sẽ sai fan đi khảo sát, chọn vị trí để xây dựng không ngừng mở rộng Kinh thành có tác dụng nơi bốn phương về chầu hội: “Sai giám thành là Nguyễn Văn Yến ra tứ mặt ngoài đô thành cũ Phú Xuân đo cắn để mở rộng thêm”. Trước khi vua Gia Long cho xây thành mới, nghỉ ngơi Phú Xuân đã bao gồm thành cũ của những chúa Nguyễn nhằm lại, rồi thành của Tây đánh dựng lên. Mà lại thấy những thành cũ kia quá nhỏ dại hẹp, cần nhà vua đã nghiên cứu và phân tích địa bàn để không ngừng mở rộng phạm vi cho phong cách xây dựng mới.Trước đó, để chuẩn bị cho công cuộc phát hành Kinh thành, vị vua trước tiên của triều Nguyễn sẽ phái quân mở mặt đường sá, có tác dụng đất cát, không đúng Phạm Văn Nhân, Lê chất và Nguyễn Văn Khiêm đốc trách, trông coi công việc. Việc không ngừng mở rộng Kinh thành có ảnh hưởng đến đất ở và đất ruộng của nhân dân yêu cầu nhà vua đang phải thực hiện chính sách: “Dân cư tám xã Phú Xuân, Vạn Xuân, Diễn Phái, An Vân, An Hòa, An Mỹ, An Bảo và nạm Lại, gồm ruộng đất bị mở vào thì theo giá văn trường đoản cú trả tiền lại, thành công thì từng hộ cung cấp 3 quan, uynh chiêu mộ thì từng ngôi 2 quan, còn quần chúng. # thì được miễn lao dịch. Lại thấy rằng một thôn Phú Xuân, ruộng khu đất gần hết, dời dân làng ấy sang xã Vạn Xuân, cấp cho ruộng công khu đất công mang lại ở (đất công 3 khoảnh, ruộng công hơn 30 mẫu), lại cho vay tiền 1.000 quan để giúp đỡ cho bài toán chuyển dời”. Như vậy, vua Gia Long sẽ nghĩ đến sự việc đền bù đơn vị cửa, ruộng sân vườn chu đáo, duy trì yên lòng dân để bắt tay xây dựng ghê thành.

*
Mộc phiên bản sách Đại nam thực lục khắc về quy mô thi công của kinh thành

Tháng 4 năm Ất Sửu (1805), sau khi sắc cho bộ Lễ chọn ngày xuất sắc làm lễ tế trời khu đất và nhận ra mọi sự chuẩn bị đã xong, vua Gia Long đã cho khởi công xây dựng Kinh thành. Rộng 3 vạn bộ đội và dân phu hầu hết đến từ các tỉnh khu vực miền trung từ Quảng Bình cho Quy Nhơn sẽ được kêu gọi đến Huế làm cho việc. Theo Mộc bạn dạng sách Đại phái mạnh thực lục chính biên đệ tốt nhất kỷ, quyển 23, mặt tương khắc 13 thì ghê thành Huế được xuất bản với quy mô như sau:“Ngày Quý Mùi, thi công Kinh thành. Suốt tứ mặt thành nhiều năm 2.487 trượng 4 thước 7 tấc, suốt bốn mặt hào lâu năm 2.503 trượng, 4 thước 7 tấc; tất cả 10 cửa, mặt trước là cửa Thể Nguyên, cửa ngõ Quảng Ðức, cửa chính Nam, cửa Ðông Nam, bên tả là cửa chính Ðông, cửa Ðông Bắc, mặt hữu là cửa thiết yếu Tây, cửa ngõ Tây Nam, vùng sau là cửa chủ yếu Bắc, cửa Tây Bắc; ở góc cạnh đông bắc đắp đài Thái Bình, thành (của đài) mở một cửa gọi là cửa ngõ Thái Bình, cửa ngõ đài điện thoại tư vấn là cửa ngõ Trường Ðịnh; thân thành đài dài suốt 246 trượng 7 thước 4 tấc. Kỳ đài cao 4 trượng, 4 thước. Cửa Thể Nguyên sau đổi có tác dụng cửa Thể Nhân, cửa thái bình sau đổi làm cửa Trấn Bình”.Mới đầu thành được đắp bởi đất, được làm bằng gỗ ván quấn mặt kế bên nên từ tháng 4 mang đến tháng 8, sẽ hoàn tất. Đến năm 1818, bên vua mới bắt đầu cho xây gạch: “Xây gạch ốp Kinh thành. Vua sai bầy Hoàng Công Lý, Trương Phúc Đặng, Nguyễn Đức Sĩ, canh chừng công việc. Có tác dụng 24 đài làm việc trên thành, vùng trước là các đài phái nam Minh, nam Hưng, nam giới Thắng, phái nam Chính, phái mạnh Xương cùng Nam Hanh; ở bên tả là những đài Đông Thái, Đông Trương, Đông Hoa (nay là Đông Gia), Đông Phụ, Đông Vĩnh, Đông Bình; phía đằng sau là những đài Bắc Cung (nay là Bắc Định), Bắc Hòa, Bắc Thanh, Bắc Trung, Bắc Thuận, Bắc Điện; bên hữu là các đài Tây Thành, Tây Tuy, Tây Tĩnh, Tây Dực, Tây An với Tây Trinh”.Nhận thấy các bước xây dựng ghê thành hết sức vất vả với nặng nhọc đề nghị ngay từ đầy đủ ngày đầu new bắt tay vào làm, vua Gia Long đang trả công đến binh lính rất lớn rãi: “Mỗi bạn mỗi tháng cấp cho tiền 1 quan 5, gạo 1 phương 15 bát”. Xuất xắc như: “Giảm 5 phần 10 chi phí thuế thân và tiền đầu quan năm nay cho Quảng Bình, Quảng Nam, quảng ngãi và Bình Định. Thuế ruộng những dinh thì đã tha giảm hồi đầu xuân. Vua thấy câu hỏi sửa đắp khiếp thành nhân dân mang lại làm như con đến tạo nên cha, buộc phải lại gia ơn ấy”. Bên cạnh ra, bên vua còn hạ lệnh vẻ ngoài giờ làm việc để tiện mang đến binh dân: hằng ngày buổi sáng làm mang đến giờ Ngọ thì nghỉ, chiều tối làm đến giờ Dậu thì thôi”. Nhưng khi tới mùa hè, khí trời đã ban đầu nóng dữ, bên vua đã mang lại đổi lại thời gian làm việc, tránh ảnh hưởng tới sức mạnh binh dân: “Khắc đầu giờ Tỵ thì nghỉ, khắc đầu giờ hương thơm lại làm. Hạ lệnh cho Thái y viện phân chia đóng nhiều nơi ở công trường thi công để khám chữa quân sĩ trong khi có bệnh dịch hoạn”.Đối với việc xây dựng khiếp thành, vua Gia Long cũng khá sát sao, nghiêm khắc: “Sắc không đúng cứ từng tháng hai lần vào trong ngày mồng một với ngày rằm, vệ thì quản vệ, team thì Suất đội, phần nhiều chiếu theo để ý suốt một lượt, hễ thấy ở đâu hơi lở một chút vôi hoặc khu đất sứt mẻ xuất xắc là cây cỏ mọc lên, ngay tức thì bắt lính sửa thanh lịch dẫy giảm ngay, cốt để cho hết thảy các chỗ hồ hết được chỉnh đốn sạch sẽ sẽ. Đề đốc kinh thành cũng nên cứ 3 tháng một lần, phân phái bạn đi khám xét, nếu chỗ nào không được thật sạch sẽ chỉnh đốn thì gạch ra tham hặc để trừng trị”.Vua Gia Long thực hiện quá trình xây dựng kinh thành dở thì lâm bệnh trở nặng mà mất, vua Minh Mạng lên nối ngôi liên tiếp sứ mệnh cơ mà vua cha để lại. Vua dụ với bè cánh tôi: “Kinh sư là chỗ căn phiên bản của khu đất nước. Hoàng khảo rứa tổ Cao hoàng đế ta khi võ thuật cả định thì bắt đầu dựng đô thành, dần dần xây đắp thêm mãi, do đó uy thanh trấn áp gần như nơi, vướng lại cơ nghiệp muôn đời cho con cháu ta. Duy về phương diện tả còn là một thành đất không xây gạch men đá. Trẫm kính noi theo nghiệp lớn, siêu để trung tâm làm tách biệt công nghiệp chi phí nhân. Nay đất nước đang rỗi, đó là lúc đề nghị sửa sang bài toán ấy để gia công nơi căn bạn dạng vững nước, bảo dân. Vậy hạ lệnh theo đúng quy thức cơ mà xây đắp”. Ông cho tiến hành xây dựng và hoàn hảo thêm những hạng mục lớn nhỏ tuổi trong ngoại trừ Kinh thành. Năm 1831, đến tu sửa lại kỳ đài. Trên đài con đường rãnh nước, bốn mặt xung quanh ở đâu thấm nước nứt đổ vỡ thì tu xẻ lại, hai bên bậc cửa xây thêm lan can, phương diện nền tầng bên trên thì lát gạch ốp vuông. Rồi sau, xây gạch tầng thành thứ ba phía trong với mặt trước. Đồng thời, vua Minh Mạng cũng mang đến xây bó phía phương diện trong bên hữu, phía sau ghê thành.Vị vua máy hai của triều Nguyễn cũng rất kỹ lưỡng trong việc xây dựng tởm thành: “Phàm thao tác gì cũng chọn vật liệu cho tốt, làm cho vững bền, ước ao không hư giá tiền của công, cạnh tranh nhọc một lần nhưng mà được an nhàn lâu dài hơn mãi”.

*
*
Mộc phiên bản khắc việc Kinh thành Huế được xây xong và vua Minh Mạng ban thưởng cho những người có liên quan đến việc xây dựng tởm thành