nhà Trần là giữa những triều đại bùng cháy rực rỡ nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, từng thuộc nhân dân 3 lần đánh chiến thắng quân Nguyên – Mông. Cầm cố nhưng kể từ lúc Trần Dụ Tông lên ngôi, công ty Trần bước đầu suy yếu…
quan sát và theo dõi trên
*

Trần Dụ Tông là ông vua ăn uống chơi hàng đầu lịch sử Việt Nam. Ảnh: LSVN.

Bạn đang xem: Nhà trần

Thời gian đầu lúc vua nối ngôi, mọi việc triều bao gồm vẫn vì chưng thượng hoàng è Minh Tông lo liệu. Trong những năm cuối đời của thượng hoàng è Minh Tông (thượng hoàng mất năm 1357), vua è cổ Dụ Tông bắt đầu chấp chính.

Theo Đại Việt sử ký, mon 9/1353, Chiêm Thành vào giật đất Hóa Châu - vùng đất trước đó vua Chiêm là Chế Mân dâng đến Đại Việt có tác dụng sính lễ cưới công chúa Huyền Trân, nhỏ vua è Nhân Tông. Vua Dụ Tông khi đó đã mang lại quân đi tiến công đuổi Chiêm Thành, nhưng tình hình bất lợi. Vua không đúng Trương Hán vô cùng đem quân Thần Sách đi trấn giữ lại vùng Hóa Châu này cùng biên thùy yên ổn trở lại.

Trước sự việc ở đất Hóa Châu, vua nai lưng Dụ Tông đang rất chăm lo việc rèn binh, luyện võ. Năm 1351, vua đích thân ngự năng lượng điện Thiên An, săn sóc cấm quân ngơi nghỉ Long Trì. Ngày xuân năm 1353, vua xuống chiếu cho những vương hầu đóng góp thuyền chiến, chế tạo vũ khí, luyện tập binh sĩ. Vua cũng chăm sóc việc nước.

"Vua tính thông tuệ, học vấn cao minh, quan tâm việc võ, sửa sang việc văn, những di thần hầu hết phục. Đời Thiệu Phong, chính vì sự tốt đẹp. Từ năm Đại Trị (niên hiệu trằn Dụ Tông để cho sau thời điểm vua Minh Tông chết) về sau, chơi bời vượt độ, cơ nghiệp công ty Trần suy nhược từ đó", sách Đại Việt sử ký đánh giá.

Sách Đại Việt sử ký viết, năm 1358 hạn hán, sâu gặm lúa, cá bị tiêu diệt nhiều. Vua sẽ xuống chiếu khuyến khích công ty giàu ở các lộ vứt thóc ra chẩn cấp dân nghèo. Những quan làm việc địa phương tính xem số thóc ném ra là từng nào rồi trả lại bằng tiền.

Năm 1359 mưa to, nước lớn, trôi cả nhà cửa của dân, thóc lúa bị ngập. Năm 1362 vừa hạn hán, vừa mưa to, nàn đói tràn lan. Vua Dụ Tông sẽ xuống chiếu miễn cho cả nước một nửa sơn thuế năm ấy. Ông mặt khác xuống chiếu cho những nhà giàu dâng thóc để phát chẩn mang đến dân nghèo, đổi lại đang ban tước theo đồ vật bậc khác biệt cho họ. Lúc vua mang đến ngự ở phủ Thiên ngôi trường (Nam Định), tất cả ai bị ốm đến, sẽ được ban thuốc, mang lại tiền gạo.

Vua è Dụ Tông có lòng hiền lành cứu đói mang đến dân. Tuy nhiên, ông chỉ chăm lo việc trước mắt mà không tính kế lâu dài để tương khắc phục bè lũ lụt, hạn hán như cho người đắp đê, khai thông kênh rạch. Câu hỏi đắp đê trị thủy sống thời vua è Thái Tông cực kỳ được chú trọng.

Vua è Dụ Tông từ những năm 26 tuổi ban đầu ăn chơi. "Mùa đông mon 10, đào hồ nước ở vườn cửa ngự trong hậu cung. Trong hồ nước xếp đá có tác dụng núi, tứ mạch hầu hết khai ngòi mang đến chảy thông nhau. Trên hồ nước trồng thông, tre và những thứ hoa thơm cỏ lạ. Lại nuôi chim quý, thú kỳ lạ trong đó. Phía tây hồ trồng nhì cây quế, dựng điện tuy nhiên Quế... Lại đào một hồ nhỏ dại khác. Sai người hải Đông chở nước mặn chứa vào đó, đem các thứ hải vật dụng như đồi mồi, cua, cá nuôi trong hồ. Lại sai bạn Hóa Châu chở cá sấu đến thả vào đó. Lại sở hữu hồ Thanh Ngư nhằm thả cá thanh phụ. Đặt chức khách hàng đô nhằm trông coi", sách Đại Việt sử cam kết ghi lại.

Xem thêm: Xem Tuổi Quý Dậu Sinh Con Năm 2023 Có Tốt Không ? Chồng 1993 Vợ 1993 Sinh Con Năm 2023 Có Hợp Không

Năm 1362, vua lệnh cho những nhà vương vãi hầu, công chúa dâng các trò tạp hý nhằm xem, phê chuẩn trò như thế nào hay đang thưởng. Vua lại mang đến gọi những nhà giàu trong nước vào cung đánh bạc bẽo làm vui. "Có tiếng bạc tình đặt tới 300 quan tiền, bố tiếng thì đã sắp ngàn quan tiền rồi", sách Đại Việt sử cam kết viết.

"Luật pháp công ty Trần nghiêm cấm đánh bội bạc thế mà mang lại đời Dụ Tông lại công nhiên làm cho bậy, gọi những người giàu vào cung tiến công bạc, rồi sau tín đồ trong nước bắt chiếc cái dở ấy, cần thiết ngăn cấm được nữa. Cuối cùng vì tệ đánh bội bạc mà rồi mất nước", sử gia Phan Phu Tiên dấn xét.

Những năm tiếp theo, ông thả cửa uống rượu, chơi bời, vứt bê việc nước. "Vua hotline Cánh chưởng phụng cung Vĩnh An là Bùi Khoan thuộc uống rượu. Khoan lập mẹo uống vờ không còn 100 thăng rượu, được thưởng. Mon 5, vua đi chờ gió nghịch trăng. Bởi vì uống rượu thừa say lại lội xuống sông tắm nên bị ốm...", sách Đại Việt sử ký kết chép.

Chu Văn An được thượng hoàng trần Minh Tông mời làm tư nghiệp (hiệu trưởng) Quốc Tử Giám, thầy của vua è Hiến Tông. Ông danh tiếng là học giả giỏi, vị quan tiền thanh liêm.

Chứng kiến nạn quan lại tham hoành hành dưới thời vua Dụ Tông, phố chu văn an đã viết "Thất trảm sớ" dưng vua xin chém 7 viên quan tiền tham. Tuy vậy, vua è cổ Dụ Tông sẽ phớt lờ đề nghị của ông. Chu Văn An sau đó xin từ quan liêu về quê dạy học. Triều nai lưng càng lún sâu vào bự hoảng.

"Vua biết kính trọng thầy dạy cơ mà lại không bàn vấn đề nước với thầy. Chính vì như vậy bậc hiền đức năng tránh việc để chỉ làm cho vì. Phố chu văn an đi rồi, không thể ai dạy bảo vua đạo tuyệt lẽ phải nữa. Đó thực là thiếu tín nhiệm bậc nhân thánh thiện thì nước trống rỗng như không tồn tại người vậy", sử thần Ngô Sĩ Liên nhận xét vào Đại Việt sử ký kết toàn thư.

Sách Đại Việt sử cam kết chép: mon 6/1366, vua ngự thuyền nhỏ tuổi đến nghịch nhà thiếu hụt úy è Ngô Lang ở hương Mễ Sở, đến canh bố mới về. Lúc đến sông Chử Gia bị giật mất ấn báu, gươm báu. Vua tự biết mình không sống lâu, càng thả sức chơi bời".

Năm 1369, vua è cổ Dụ Tông chết. Trước lúc sắp tới băng hà, vì không có con, ông xuống chiếu đón Nhật Lễ vào nối đại thống. Nhật Lễ vốn là con của đào kép chúng ta Dương. Vk Dương Khương khi đang sở hữu thai đã biết thành Cung Túc Đại vương vãi Dục (con trưởng vua nai lưng Minh Tông) vì ham mê nhan sắc đẹp, nghiền lấy làm vợ. Đến khi Nhật Lễ được sinh ra, Cung Túc Đại vương vãi Dục dìm làm con mình.

Dương Nhật Lễ làm cho vua một năm. Vị mưu tính xóa đơn vị Trần, lập công ty Dương phải ông bị nam nhi của trằn Minh Tông là Trần che lật đổ. Năm 1370, Trần khóa lên ngôi, lấy hiệu là è Nghệ Tông.