Đinh bộ Lĩnh 丁 部 領 tức Đinh Tiên Hoàng 丁 先 皇, người tạo nên triều đại đơn vị Đinh (970-979) trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ngài đã kết thúc nội chiến, thống nhất nước nhà và đổi thay vị hoàng đế thứ nhất của việt nam sau thời kỳ Bắc ở trong dài rộng nghìn năm.

Bạn đang xem: Lịch sử đinh bộ lĩnh

Tiểu sử

Đinh bộ Lĩnh quê làm việc thôn Kim Lư, buôn bản Đại Hữu, châu Đại Hoàng (nay thuộc làng mạc Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Ngài sinh ngày Rằm mon Hai cạnh bên Thân (tức 22 mon 3 năm 924), thương hiệu húy Đinh cỗ Lĩnh 丁 部 領. Phụ thân là Đinh Công Trứ, nha tướng của Dương Đình Nghệ, duy trì chức vật dụng sử Hoan Châu. Đinh Công Trứ mất sớm, cỗ Lĩnh theo bà bầu về quê nước ngoài ở Gia Thủy, huyện Nho Quan, rồi nương nhờ tín đồ chú ruột là Đinh Thúc Dự làm việc quê nội gần đó. Từ bé Đinh cỗ Lĩnh vẫn tỏ ra là người có tác dụng chỉ huy, và mơ ước cùng ngài làm cho sự nghiệp.

*
Đinh Tiên Hoàng

Theo An phái mạnh chí lược: "Đinh bộ Lĩnh, bạn động Hoa Lư, Giao Châu. Cha là Công Trứ, làm cho nha tướng của Dương Đình Nghệ. Cuối thời Ngũ Đại, Dương Đình Nghệ đi trấn Giao Châu, rước Công Trứ quyền sản phẩm công nghệ sử Hoan Châu. Trước đây, Ngô Quyền làm thịt Kiều Công Tiễn, cha con cỗ Lĩnh về cùng với Ngô Quyền, Quyền nhân khiến Công Trứ về nhiệm chức cũ. Khi Công Trứ mất, cỗ Lĩnh kế tập chức cha. Sau mang đến nương dựa vào Trần Minh Công, làm chỉ đạo của quân Trần tiến công đâu được đấy, call là Vạn win Vương. Quần thần dâng tôn hiệu là Đại chiến thắng Minh Hoàng đế.".

Theo nước ta sử lược: "Do không hòa cùng với chú cho nên Đinh cỗ Lĩnh cùng với con là Liễn sang sinh sống với Sứ quân trần Minh Công ở cha Hải Khẩu (Phủ con kiến Xương, Thái Bình)". Sau khoản thời gian Trần Minh Công mất, Đinh bộ Lĩnh nạm quyền, chuyển quân về Hoa Lư, mộ binh lính, phòng lại đơn vị Ngô và các sứ quân khác. Ngài tập hợp được những khả năng đương thời với nòng cốt bao gồm Đinh Liễn, Lê Hoàn, Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp, Phạm Cự Lạng.

Đinh Tiên Hoàng đã nhanh chóng kết thúc thời kỳ nội chiến thân quen gọi là "loạn 12 sứ quân" <1>. Ngài đã thống nhất nước nhà và biến hóa hoàng đế thứ nhất của việt nam sau thời kỳ Bắc nằm trong dài rộng nghìn năm. Đại Cồ Việt là đơn vị nước mở đầu cho thời đại độc lập, từ bỏ chủ, xây dựng chính sách quân nhà tập quyền sinh sống Việt Nam.

*
Đinh Tiên Hoàng đến xây cung điện, định chế triều nghi, định phẩm hàm quan văn, quan lại võ; phong Nguyễn Bặc là Định Quốc công, Đinh Điền là ngoại giáp, Lê Hoàn làm cho Thập đạo tướng quân, giữ Cơ làm cho Đô hộ lấp sĩ sư, ban hiệu mang đến Tăng thống Ngô Chân lưu lại là sườn Việt đại sư, Trương Ma Ni làm Tăng lục, Đạo sĩ Đặng Huyền Quang làm cho Sùng chân uy nghi với tấn phong Đinh Liễn là nam Việt vương. Vua lập 5 cung phi là Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc, Ca Ông.

Năm Canh Ngọ 970, Đinh Tiên Hoàng để niên hiệu Thái Bình, truyền mang đến đúc chi phí đồng, được coi là cổ tuyệt nhất của Việt Nam. Nhà Đinh là triều đại thứ nhất đặt nền móng cho nền tài chính - chi phí tệ của phòng nước phong con kiến Việt Nam. Đồng tiền tỉnh thái bình được đúc bởi đồng, hình tròn, lỗ vuông, rất có thể xâu thành chuỗi. Khía cạnh phải tất cả đúc tứ chữ "Thái Bình Hưng Bảo", mặt sau gồm chữ "Đinh". đa số gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của chính bản thân mình bằng đồng.

Xem thêm: Tìm Hiểu Về Tranh Sơn Dầu Là Gì ? Tại Sao Được Sử Dụng Làm Chất Liệu Tranh

Đinh Tiên Hoàng lập bé út Hạng Lang làm cho Thái tử. Đầu năm Kỷ Mão (979), Đinh Liễn sai người giết Hạng Lang. Theo chủ yếu sử, tháng 11 (âm lịch) năm đó, hoạn quan Đỗ Thích, mơ thấy sao lâm vào tình thế miệng, tưởng là điềm báo được làm vua cần đã giết bị tiêu diệt cả Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn. Đinh Tiên Hoàng có tác dụng vua được 12 năm, lâu 56 tuổi. Ngài được táng nghỉ ngơi sơn lăng trường Yên, kinh thành Hoa Lư.

Bình luận

Đinh Tiên Hoàng bên phía ngoài xưng phiên thuộc, nội địa thì vẫn xưng Đế. Năm Nhâm Thân (972), sai con trưởng là Đinh Liễn thanh lịch cống bên Tống Trung Quốc. Năm 975, vua bên Tống không nên sứ sang trọng phong cho Tiên Hoàng làm Giao Chỉ quận vương và phong cho Nam Việt vương Đinh Liễn có tác dụng Tĩnh hải quân Tiết độ sứ An nam giới đô hộ.

Về đối nội, Đinh Tiên Hoàng thiên về sử dụng hình phát nghiêm khắc. Vua mong muốn dùng uy để kìm hãm thiên hạ, bèn đặt vạc to ở sân triều, nuôi hổ dữ vào cũi, hạ lệnh "Kẻ làm sao trái phép phải chịu tội vứt vạc dầu, đến hổ ăn". Về quân sự, tiến hành "ngụ binh ư nông", xếp binh đội thành đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Từng đạo tất cả 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 tốt 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Vì vậy trên danh nghĩa bên Đinh khi ấy có 10 đạo với khoảng tầm 1 triệu quân (?) trong những khi dân số khoảng chừng 3 triệu.

Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt đầy tự hào. Ngài lập triều đình, xây kinh thành riêng cho một vương triều hùng mạnh. Trước đó đã từng có Lý Bí xưng Đế năm 544, Khúc Thừa Dụ xưng tiết độ sứ năm 905, rồi Ngô Quyền xưng vương vãi năm 939. Tuy vậy chỉ đến thời công ty Đinh, tín đồ cầm quyền nước ta mới đích thực vươn tới đỉnh cao ngôi vị cùng danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc và kiên cố của một non sông độc lập, thống nhất với buộc điển lễ, sách phong của các chính quyền phương Bắc đề nghị công nhận.

Từ Đinh cỗ Lĩnh trở về sau, các vị vua việt nam không xưng Vương giỏi Tiết độ sứ nữa mà đông đảo xưng Đế ngang hàng các hoàng đế phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng đã để nền móng cho nhà nước phong kiến tw tập quyền đầu tiên ở việt nam như một tín đồ mở nền thiết yếu thống cho những triều đại phong con kiến tiếp theo trong lịch sử. Dìm xét về Đinh Tiên Hoàng đế, sử gia Lê Văn Hưu viết: có lẽ ý Trời bởi vì nước Việt ta nhưng sinh bậc thánh triết, còn Lê Tung thì nhận định rằng vua thiết yếu thống của nước Việt ta, thực bước đầu từ đấy.

Thờ phụng

Các di tích lịch sử thờ vua Đinh Tiên Hoàng rất phong phú và bao gồm ở những vùng miền khác biệt như sinh hoạt Ninh Bình, phái nam Định, Hà Nam, Thái Bình, Hà Nội, lạng ta Sơn, Bắc Kạn, Phú Thọ, Thanh Hóa, Hòa Bình, Quảng Bình, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Hưng Yên, Quảng Nam... Hơn 500 di tích về thời Đinh ở nhiều nơi cũng cho biết do sự nghiệp, công đức quan trọng đặc biệt mà dân chúng vinh danh Đinh Tiên Hoàng và các tướng của ngài.