NGUỒN GỐC CỦA CÂU CA DAO: “Gió gửi cây cải về trời, Rau răm ngơi nghỉ lại chịu lời đắng cay”

 

Văn học tập dân gian Việt Nam đa dạng với nhiều thể loại như cổ tích, thần thoại, ngụ ngôn truyền thuyết… với ca dao là một phần không thể thiếu. Đặc biệt hơn, phía sau mỗi câu ca dao chứa đựng những câu truyện, giai thoại hết sức thú vị được dân gian tin cùng tương truyền qua các thế hệ. Gồm người nhận định rằng câu ca dao “Gió đưa cây cải về trời - rau xanh răm sinh sống lại chịu đời đắng cay” nói về sự chia ly của một đôi tình nhân, một số trong những người kì cục cho rằng nó đề cập về cuộc sống bạc mệnh của một sản phẩm Phi bên dưới triều bên Nguyễn. 

Ầu ơ, gió đưa vết mờ do bụi chuối sau hè Chớ anh mê vk bé, mà lại anh mê bà xã bé anh quăng quật bè nhỏ thơ.....

Bạn đang xem: Lịch sử bà phi yến

Gió đưa, à ơi, gió đưa cây cải về trời rau răm ở lại chịu đựng lời đắng cay gió gửi ơi ah ơi ah cây cải nhưng mà về đâu, rau răm nghỉ ngơi lại lòng sầu là sầu năm canh con ơi à ơi, nhỏ ngủ đi con hỡi à ơi à, phụ vương con mê mãi lầu son nhưng mà quên về gió đưa những vết bụi chuối sau hè à ơi sau hè anh ơi vợ nhỏ nhắn bỏ bè là bè bé thơ Gió gửi à ơi gió đưa cây cải về trời rau xanh răm nghỉ ngơi lại chịu đựng lời đắng cay gió đưa ới à ơi à cây cải về đâu rau xanh răm sống lại, tình sầu là sầu thiên thu...

Theo dân gian đề cập lại rằng, nguồn gốc của câu ca dao bên trên có liên quan đến giai thoại với tính lịch sử dân tộc dưới thời bên Nguyễn. Giai thoại lịch sử ấy nhắc về người phụ nữ hồng nhan phận hầm hiu tên là Lê Thị Răm (Bà Phi Yến) - máy phi của vua Nguyễn Ánh (1802 - 1820).

Năm 1783, để tránh sự truy đuổi của lực lượng Tây Sơn cần Nguyễn Ánh đã toá chạy ra Côn Đảo, thậm chí là ông còn quyết định đưa hoàng tử Hội An (có tục danh là hoàng tử Cải) đi thuộc Bá Đa Lộc quý phái Pháp để gia công con tin mong viện sau khi bại trận nhiều lần Để phòng trả Tây Sơn, Nguyễn Ánh dự tính gửi nhỏ cả là Hoàng tử Cảnh quý phái Pháp ước viện trải qua Giám mục Bá Đa Lộc. Bà Phi Yến (Lê Thị Răm) khuyên nhủ Nguyễn Ánh kiêng kị việc “cõng rắn cắn gà nhà” này và thấy xót cho con mình yêu cầu đã ngỏ lời khuyên chống Nguyễn Ánh đừng thao tác làm việc ấy. Nhưng Nguyễn Ánh chẳng hầu như không nghe bà nhiều hơn nổi trận lôi đình, nghi bà Phi Yến có ẩn ý thông đồng với quân Tây Sơn, Nguyễn Ánh truyền lệnh giam giữ bà vào một trong những hang đá trên hòn đảo hoang vắng, sau này gọi là núi Bà, nằm tại phía Tây Nam, Côn Đảo

*

Ngay sau khi nhốt thứ Phi, Ít lâu sau Nguyễn Ánh nghe được tin quân Tây Sơn sắp tới Côn Đảo, tách Côn Sơn, có một hoàng tử thương hiệu là Cải, còn có tên là hoàng tử Hội An, nhỏ của bà Răm, thời điểm đó bắt đầu 4 tuổi. Dịp bấy giờ, hoàng tử vì than khóc đòi mẹ, vị sợ tiếng khóc khiến quân Tây Sơn phân phát hiện, buộc phải Nguyễn Ánh vẫn ném đứa nhỏ bé xuống biển, xác trôi tấp vào làng Cỏ Ông, được dân làng an táng tử tế. Còn về bà Phi Yến, bà như mong muốn được một con vượn cùng một nhỏ hổ cứu thoát ra khỏi hang tiếp đến rồi về sống cuộc đời bình yên với dân làng.

Tháng 10 (Âm Lịch) năm 1785, xã An Hải (nơi có ngôi An sơn Miếu ngày nay) tổ chức triển khai hội làm chay tế lễ vào làng. Bọn họ rước bà Phi Yến đến tham dự cho góp phần long trọng. Đêm hôm ấy, tại xã An Hải bà đã trở nên tên Biện Thi (một tên thiết bị tể) lén vào cấm chống của bà rồi giở trò sàm sỡ, tuy vậy Biện Thi chỉ vừa cầm được tay bà thì bà đã kịp tri hô mang lại dân làng nhằm bắt tên sở khanh này lại. Cũng đêm hôm ấy, bà Phi Yến đã quyên sinh tự tử nhằm được vẹn toàn danh tiết. Cái chết thương tâm của hoàng tử Cải và sự gian khổ tột thuộc của người chị em Răm là sự thích cho nguồn gốc, ý nghĩa sâu sắc của câu ca dao: Gió đưa cây cải về trời rau củ răm sinh hoạt lại chịu đựng đời đắng cay”  Ngày nay, khi quý khách tham quan du ngoạn Côn Đảo và đến miếu Bà Phi Yến - ngôi miếu trọng thể duy độc nhất vô nhị ở địa điểm đây không những có thời cơ tìm về gốc nguồn lịch sử vẻ vang qua sự tích bi lụy của bà mà hơn nữa được thưởng thức nét văn hóa truyền thống cuội nguồn qua việc tham gia những lễ giỗ bà.

Tuy nhiên, người ta cho rằng giai thoại lịch sử vẻ vang này không nên sự thật, tất cả nhiều chi tiết không hòa hợp lý. Như tác giả Lê Thanh Long cho biết, theo sách Nguyễn Phúc Tộc ráng phả, Nguyễn Ánh có toàn bộ 21 bà vợ,18 hoàng tử cùng 18 hoàng nữ, dẫu vậy không thấy bao gồm ai là Răm giỏi Cải (Hội An). Trong thời gian bôn tẩu, Nguyễn Ánh chưa ban thương hiệu thụy cho một ai, vì lý do dễ dàng và đơn giản là ông không phải là vua, chính vì như thế không thể bao gồm chuyện ông ban thương hiệu thụy là Phi Yến mang lại bà Răm được.

Một điều quan liêu trong nữa là, tác giả Đinh Văn Hạnh, giám đốc Sở văn hóa Thông tin – Bà Rịa Vũng Tàu, trên một nội dung bài viết đã chứng tỏ rằng: Nguyễn Ánh chưa khi nào đặt chân cho Côn Đảo, mặc dù sự kiện Nguyễn Ánh mang lại tá túc tại Côn Đảo vẫn được các nhà viết sử công ty Nguyễn chép lại, mà lại lại ghi thêm là “chỉ nghe đề cập chép lại”.

“…Sự nhầm lẫn của những sử gia triều Nguyễn, chép lại quy trình bôn bố của Nguyễn Ánh đã có được sử gia tín đồ Pháp Ch. Maybon đính chủ yếu rất ví dụ trong cuốn Histoire moderne du d’ Annam, 1582 – 1820 (Pái. Plon, 1919), rằng hòn đảo Côn Lôn vốn chỉ được “nghe nói chép lại” trong “Đại nam giới thực lục” đó là đảo Cổ Long (Koh Kong), một hòn đảo bé dại nằm phía biển cả Campuchia, ngay sát vùng biển khơi Hà Tiên – Phú Quốc, chứ chưa hẳn đảo Côn Lôn – Côn Đảo, mà mọi người đã biết.

Đây chỉ là việc lầm lẫn, khi đưa chữ Koh Kong thanh lịch Hán tự. Trong gần 10 năm bị Tây Sơn tìm kiếm và săn lùng gắt gao nhất, Nguyễn Ánh chưa từng và cũng không được sức chạy ra Côn Đảo. Nguyễn Ánh lên làm cho vua và cho đến khi mệnh chung mà không một lần đến Côn Đảo”, bài viết mang đến biết.

Như vậy, Nguyễn Ánh không có ai là vk tên Lê Thị Răm, cũng không tồn tại con là hoàng tử Cải, quan trọng nhất là ông chưa từng đặt chân mang đến Côn Đảo. Mẩu chuyện có tương quan đến sự kiện lịch sử vẻ vang ở trên rất có thể là không tồn tại thật. Đền bái bà Phi Yến, tương truyền là đền rồng thờ một vị thần của Côn Đảo, được dựng và thờ phụng từ nhiều năm kia đó. Những năm gần đây, người ta vẫn đồng ý cho rằng nơi đó là đền cúng bà Phi Yến và quên đi giá trị thật của ngôi đền.

Cũng theo ông Lê Thanh Phong, câu ca dao: “Gió gửi cây cải về trời. Rau xanh răm sống lại chịu đựng lời đắng cay” chỉ là phiên bản thứ hai, về sau mới có. Câu ca dao nguyên bạn dạng là câu:

“Gió chuyển cây cải về trời

Rau răm sinh hoạt lại chịu đựng đời đắng cay”.

Xem thêm: Siêu Âm Tiếng Anh Là Gì ? Quy Trình, Kỹ Thuật Và Các Loại Siêu Âm Phổ Biến

Hai câu chỉ khác biệt mỗi một trường đoản cú là “lời” và “đời”, nhưng khác hoàn toàn nhau về ý nghĩa. Vậy mẫu triết lí ở phía sau câu ca dao này là gì? Ông cha ta mong mỏi gửi gắm vào câu ca dao này quan tiền điểm, nhân sinh quan tiền gì đây?

Thêm vào đó, thuyền của Nguyễn Ánh chẳng thể nào khổng lồ lớn, vừa sức chạy ra Côn Đảo nhưng tránh khỏi thuyền Tây Sơn đã ruồng tía khắp hải dương Đông, cũng như chi tiết con vượn và con hổ cứu, nuôi bà Phi Yến.

Trong tập Cổ thư tác dịch nước ta phong sử (ghi chép lại gần như tấm gương sáng nhằm hướng con người đến sự việc thiện, né những việc ác bằng phương pháp thông qua các câu thơ với ca dao) của Nguyễn Văn Mại, chân thành và ý nghĩa câu ca dao được lý giải như sau:

“Cải là loại rau có thể dùng có tác dụng dưa, được gieo trồng vào những tháng mùa Đông rau “cải” là món nạp năng lượng dân dã, gồm vị “đắng” lúc xào tốt luộc, và tất cả vị “cay” khi nạp năng lượng sống. Rau “răm” cũng là món rau các gia vị vừa “cay”, vừa “đắng”, không thể không có trong những món ăn uống như trứng vịt lộn, canh hến, canh ngao, canh cá… nhị rau này, tuy không giống loại, nhưng đều phải có vị “đắng” cùng “cay”.

Trong câu ca dao trên, “cây cải” và “rau răm” tượng trưng cho con bạn trong buôn bản hội, đều có cùng cảnh ngộ.

Đạo Phật quan niệm rằng, sau khi chết vong hồn con tín đồ lương thiện sẽ tiến hành về Cõi cực Lạc, cõi Niết Bàn, vĩnh viễn sống đó không thể phải khổ. Cõi cực Lạc của Đạo Phật cũng tương tự Thiên đường của Đạo Thiên Chúa, các chỉ nhân loại bên kia không có khổ đau, chỉ toàn phúc lành, an lạc.

*

 Trời là thiên triều, triều nhà Thanh mặt Trung Quốc. Chính vì nước ta trải qua những đời phần đa chịu triều đình trung quốc phong do đó xem trung hoa như thiên triều. Răm là các loại rau bao gồm vị cay thường mọc tại đoạn đất thấp. Theo Hoàng Lê nhất Thống chí của Ngô Gia Văn Phái, vua Lê Chiêu Thống và Hoàng Thái hậu với hậu phi là bà Nguyễn Thị Kim đã dỡ chạy lên cao Bằng khi quân Tây Sơn chiếm cứ Thăng Long. Trên phố sang mong viện bên Thanh, vua Lê Chiêu Thống chỉ bí mật hộ tống Hoàng Thái hậu và nam nhi trưởng của ông là Nguyên Tử đi lịch sự Trung Quốc, để bà Nguyễn Thị Kim ở lại một mình. Cung phi đuổi theo ko kịp đề xuất đã ôm hận quay lại và ẩn kị trong dân gian. Trước cảnh nước mất đơn vị tan và cuộc sống bi thương, hoàng hậu đã có tác dụng thơ phong dao giống như các lời trung tâm sự về cuộc đời của chủ yếu mình. Chính vì vậy nên có sự sống thọ của câu ca dao trên. Hình hình ảnh "Cải" là thiết bị rau bao gồm vị đắng được ví với Thái hậu, còn hình hình ảnh "Răm" được ví cùng với Cung phi. Trong lúc "Cải" (Hoàng Thái hậu) được vua đưa sang Thiên triều vẫn cam khổ ra sao, thì 1 mình "Răm" (Cung phi) nghỉ ngơi lại trên mảnh đất nền giặc đang chiếm đóng và chịu đựng đựng đa số lời đắng cay. Còn về phía vua Lê Chiêu Thống, ông đã hết ở Yên khiếp vì căn bệnh và được đưa linh cữu về nước sau khi đất nước được bất biến và định quốc đô. Bà xã nghe tin, liền mang đến trước linh cữu vua Lê Chiêu Thống lạy khóc rồi uống dung dịch độc mà bị tiêu diệt theo”.

Theo cách giải thích này, sự kiện xảy ra trong giai đoạn lịch sử vẻ vang cuối đời nhà Lê cùng nhân đồ tên Răm chỉ là một Cung phi của vua Lê Chiêu Thống. Mặc dù nhiên, cũng số đông không có căn cứ nào để xác định chuyện bên trên là tất cả thật hơn là một truyền thuyết. mang dù xuất phát và ý nghĩa sâu sắc của câu ca dao: "Gió chuyển cây cải về trời - rau củ răm sinh hoạt lại chịu đời đắng cay" được giải thích ở hai kỹ càng khác nhau, một bên là nói về tình mẫu tử thiêng liêng, bên dị thường nói về ý trung nhân giữa trung thần liệt nữ. Mặc dù vậy, các giai thoại định kỳ sử tương tự như câu ca dao đã đóng góp giá trị to mập vào kho tàng văn học Việt Nam, với cũng là 1 trong cách đặc trưng để ra mắt về một vị trí du định kỳ nói riêng tương tự như văn hóa ở nước ta nói chung. Cố gắng nên “Gió gửi cây cải về trời” là chỉ bạn đã bị tiêu diệt và tạm thời rời khỏi trần thế. Bạn xưa cho rằng, trong hai vợ ông xã hay hai người bạn, một bạn chết, coi như thể được giải thoát khỏi kiếp người, giải thoát ra khỏi bể khổ, và hy vọng được quay trở lại với cõi vĩnh hằng, Cõi Trời, Thiên Đàng. Còn bạn ở lại – “Rau răm” thì vẫn đề xuất sống một cuộc sống khổ cực, “đắng cay” như xưa, vậy buộc phải mới nói “Rau răm nghỉ ngơi lại chịu đựng đời đắng cay”.

Người ta tách biệt sự khác nhau giữa tục ngữ và ca dao làm việc chỗ: Tục ngữ thiên về lí trí, cung cấp cho tất cả những người nghe số đông triết lí, trí thức dân gian, ca dao chủ yếu về tình cảm, bao gồm nội dung trữ tình dân gian. Riêng câu ca dao này lại có tính triết lí sâu sát thể hiện ý kiến sống của fan xưa vào cả một tiến trình dài: 

Cõi đời là cõi tạm”, con fan sẽ buộc phải trả lại đến trần gian tất cả những gì vẫn tạm vay mượn dịp sinh thời: tiền bạc, công danh, no đủ cùng phần đa vui buồn, mừng cuống khổ, cùng điều duy độc nhất ta rất có thể mang theo cũng chính là những gì ta đã mang vào đời thời gian được sinh ra, sẽ là đức với nghiệp.

Hai trang bị đức và nghiệp này buộc ràng nhân duyên cá thể với cục bộ loài người, toàn cục sinh vật. Bao gồm đức thì được hưởng đôi chút quả ngọt trong đời, còn nợ nghiệp thì bắt buộc hoàn trả, nhiều mối nhân duyên vào đời này đó là đến nhằm đòi nợ. Trả nghiệp sẽ sở hữu được thống khổ, cũng đó là đắng cay cơ mà ta cảm nhận được. Khi nợ nghiệp đang trả không còn thì gồm thể “gió sẽ gửi ta về trời”.

Cũng nói thêm, trường đoản cú sát đó là tự bản thân trốn tránh việc trả nợ, vậy yêu cầu nợ không trả hết thì trầm luân vẫn đeo mặt người, luân hồi chuyển gắng mà liên tục trả cho hết món nợ. Đó cũng đó là thân phận của “rau răm”, sinh sống lại thế gian mà tiếp tục “đời đắng cay”.

*

Thời đại bọn họ giờ đây, cùng với lối sống ngày dần coi trọng theo đuổi cuộc sống thường ngày vật chất và danh vọng cần không không tin tưởng vào nợ nghiệp, thiếu tín nhiệm vào thiện ác luân báo. Đối cùng với họ, toàn bộ phải được sử dụng khoa học thực nghiệm bệnh minh, yêu cầu có bởi chứng, mắt thấy, tai nghe, sờ mó được, đạt được như thế thì new tin.

Nhân một thể cũng nói thêm 1 chút về ý kiến này, thoạt đầu nghe có vẻ hợp lý, nhưng mà xét kỹ lại, nó dùng để làm bao biện cho một số trong những nhược điểm trong phiên bản tính nhỏ người. Bởi dùng lý nhưng xét đã thấy rằng trình độ cải cách và phát triển của công nghệ là gồm sự thăng tiến theo thời gian, mang đến 1 giai đoạn nhất định thì khoa học cũng trở thành chỉ đã đạt được 1 cấp độ nhất định, vậy nên sẽ sở hữu được những lắp thêm tồn trên ngoài kĩ năng nhận thức của khoa học. Tin tưởng tuyệt đối vào khoa học chẳng khác nào tự mình trói buộc mình.